Từ dấu mốc lịch sử

Ngày 18-4-1946, Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) đã ban hành Nghị định số 121 về tổ chức Việt Nam Công an vụ, quy định tổ chức bộ máy của Công an có 3 cấp: Nha Công an Trung ương, Công an kỳ và Công an tỉnh. Trong đó lực lượng Cảnh sát hình sự được hình thành trong tổ chức CAND ở Nha Công an Trung ương và các địa phương với nhiều tên gọi khác nhau như "Đội trinh sát địa bàn", "Đội hình cảnh", "Ban Trị an hành chính", "Ban Trị an dân cảnh"... Lực lượng này trực tiếp làm nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng; điều tra, xử lý, trấn áp bọn trộm, cướp, lừa đảo, giết người và bọn lưu manh chuyên nghiệp, giữ gìn trật tự trị an. Đây là mốc son quan trọng đánh dấu sự ra đời của lực lượng Cảnh sát hình sự và ngày 18-4-1946 được lấy là Ngày Truyền thống của lực lượng Cảnh sát hình sự.

Lực lượng Cảnh sát hình sự Công an TP Đà Nẵng là một bộ phận hình thành rất sớm, gắn liền với sự ra đời và phát triển của Công an TP Đà Nẵng. Trong suốt thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, với lực lượng còn ít, trang bị thô sơ, nhưng cán bộ chiến sĩ làm công tác hình sự của Công an TP Đà Nẵng đã luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, khắc phục muôn vàn khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Trải qua cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ, hy sinh, trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, phải sống, chiến đấu và công tác trong những điều kiện cực kỳ khó khăn, thiếu thốn, thường xuyên bị địch bao vây, càn quét, phong tỏa, hãm hại, nhưng cán bộ chiến sĩ lực lượng Cảnh sát hình sự Quảng Nam - Đà Nẵng (QN- ĐN) vẫn tuyệt đối trung thành với Đảng, với sự nghiệp cách mạng của nhân dân. Được hỗ trợ, phối hợp của các lực lượng khác, lực lượng Cảnh sát hình sự đã tham mưu lãnh đạo Ban An ninh Quảng Nam, Quảng Đà triển khai công tác trên khắp các địa bàn, trên cả 3 vùng chiến lược; vừa tiến hành công tác đánh địch ở phía trước, vừa chủ động phòng thủ, bảo vệ ở hậu cứ; tập trung xây dựng cơ sở trong lòng địch để chủ động nắm chắc tình hình, loại trừ nội gián, bảo vệ an toàn các lực lượng cách mạng...

Đến tiếp nối truyền thống sau ngày thống nhất

Năm 1975, đất nước hoàn toàn thống nhất, hai tỉnh Quảng Nam và Quảng Đà hợp nhất thành tỉnh QN- ĐN. Lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh được xây dựng và củng cố về tổ chức, biên chế, bước vào giai đoạn mới - xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Tuy quê hương đã hoàn toàn giải phóng, song nhiệm vụ bảo vệ trật tự an toàn xã hội không kém phần phức tạp, nặng nề đối với lực lượng Cảnh sát hình sự khi vừa củng cố về mặt tổ chức, vừa triển khai các biện pháp công tác đảm bảo trật tự an toàn xã hội sau ngày hòa bình. Trong bối cảnh ấy, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an QN- ĐN đã lập nên nhiều chiến công vang dội, nổi bật là triệt xóa băng cướp khét tiếng trên Quốc lộ 1A những năm 1992- 1994 do đối tượng Đỗ Thái Bình cầm đầu gây ra hàng chục vụ cướp trên Quốc lộ 1A, làm nức lòng người dân. Với chiến công vang dội này, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an QN- ĐN vinh dự, tự hào được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ngày 3-8-1995.

Anh hùng lực lượng vũ trang, Đại tá Nguyễn Thanh Hùng - nguyên Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Đà Nẵng chia sẻ: "Dưới sự lãnh đạo tài tình sáng suốt của tập thể Ban Giám đốc Công an tỉnh QN- ĐN cũng như lãnh đạo phòng Cảnh sát hình sự cho đến cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lặn lội với địa bàn, rà soát tất cả các loại đối tượng, thậm chí có những đồng chí từ Đà Nẵng, đi bộ tới huyện Hiên, huyện Giằng… để tham gia điều tra, khám phá vụ án. Tôi cho rằng nhờ nhiệt huyết, tinh thần trách nhiệm cao cả, ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm mà những vụ án tưởng chừng như không làm ra thì cán bộ, chiến sĩ đã đoàn kết nhất trí, tập trung trí tuệ để chứng minh, khám phá những vụ án đó và được nhân dân đồng tình ủng hộ".

"Quả đấm thép" trên mặt trận phòng chống tội phạm

Ngày 1-1-1997, thực hiện Nghị quyết chia tách tỉnh QN- ĐN thành hai đơn vị hành chính mới, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an TP Đà Nẵng và Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Quảng Nam được thành lập đã bắt tay thực hiện nhiệm vụ và nhanh chóng khẳng định là đơn vị mũi nhọn trong đấu tranh, trấn áp tội phạm hình sự ở địa bàn công tác được giao.

Với tinh thần đấu tranh không khoan nhượng, sự mưu trí, sáng tạo, nhận định chính xác các tình huống, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận nghiệp vụ với thực tiễn chiến đấu, lực lượng Cảnh sát hình sự là khắc tinh của tội phạm. Kết quả đáng tự hào trong gần 28 năm từ ngày chia tách, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an TP Đà Nẵng và Công an tỉnh Quảng Nam luôn khẳng định là "quả đấm thép" trong đấu tranh tội phạm với việc đã điều tra khám phá hàng chục ngàn vụ án lớn nhỏ, tỷ lệ khám phá án hành năm luôn đạt trên 70%, đặc biệt là đã điều tra, làm rõ những vụ trọng án xảy ra trên địa bàn đạt trên 98%, có những năm kết quả điều tra các vụ trọng án đạt 100%. Đây là kết quả của sự nỗ lực không mệt mỏi của lực lượng Cảnh sát hình sự Công an TP Đà Nẵng, Công an tỉnh Quảng Nam giai đoạn chia tách và nay là Công an TP Đà Nẵng.

Đằng sau mỗi vụ án được làm sáng tỏ là biết bao ngày đêm căng mình điều tra, truy xét. Có những vụ án được phá nhanh trong thời gian ngắn, nhưng cũng có những vụ án kéo dài hàng tuần, hàng tháng, thậm chí tưởng chừng rơi vào bế tắc. Tuy nhiên, với quyết tâm đưa sự thật ra ánh sáng, không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội, lực lượng Cảnh sát hình sự luôn kiên trì bám sát từng manh mối nhỏ nhất, kết hợp chặt chẽ giữa điều tra trinh sát và điều tra tố tụng, ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại để nâng cao hiệu quả công tác.

Thực tiễn đấu tranh đã ghi nhận nhiều chiến công tiêu biểu. Từ những vụ án giết người gây chấn động dư luận tại Quảng Nam, đến các chuyên án đặc biệt nghiêm trọng tại Đà Nẵng như sử dụng súng quân dụng gây án, giết người cướp tài sản, hay những vụ án có yếu tố nước ngoài… tất cả đều được điều tra, khám phá thành công trong thời gian ngắn, góp phần ổn định tình hình, trấn an dư luận.

(kỳ tới: Chủ động nhận diện, đấu tranh với tội phạm trong tình hình mới)

Lâm Huỳnh